Home / ĐẠO TRADING / Đạo trading – Phần 9: Hiểu mình

Đạo trading – Phần 9: Hiểu mình

Anh em xem phần trước tại đây.
—–

HIỂU MÌNH

Thị trường tài chính vận hành theo nguyên lý riêng của nó, giống như mỗi môn cờ có luật chơi riêng vậy. Mỗi trader đều có quyền tự chọn nước đi (hành vi mua bán) tùy theo nhận thức của mình: đó là nghiệp, là sự tự do lựa chọn, là gieo “nhân” để gặt “quả” thắng thua. Sau từng giao dịch, bất kể vị của nó đắng hay ngọt thì bạn nên sáng suốt đón nhận nó và học ra các bài học cho mình. Điều thú vị là chính cái nghiệp này là con đường giác ngộ, giúp chúng ta nhận ra sự thật của trading và giải thoát khỏi trói buộc của nó cho dù chúng ta vẫn tiếp tục công việc này hay từ bỏ nó.

Nếu bạn đã tham gia giao dịch bằng tiền thật (real trade) chắc hẳn bạn đã nhận ra những trói buộc tâm lý như tham lam, sợ hãi, lo lắng, hy vọng… rất nguy hiểm trong nghề trading. Làm sao để thoát khỏi những trói buộc này? Đây là một câu hỏi lớn trong nghề nghiệp của trader và cũng là một câu hỏi lớn trong cuộc sống của con người. Một trader từng trải đã nhận ra con đường để thoát dần khỏi sự kềm tỏa đó là “hiểu rõ mình” :

“Anh không bao giờ bỏ nó đi được, chỉ ráng kiềm nó thôi. Mà muốn được như thế anh phải tự biết mình. Anh phải tự học về những cái thua và thắng của mình. Học đến lúc anh sẽ phân biệt được TẠI SAO anh thắng, và tại sao anh thua? Trong trò chơi này dĩ nhiên có nhiều việc ngoài tầm kiếm soát của chúng ta, nhưng những gì chúng ta làm được thì nên làm. Còn chuyện hên xui thì không tính được rồi. Việc đầu tiên của việc trading là viết nhật ký. Anh viết về lối phân tích của anh TRƯỚC và SAU khi anh mua bán. Anh cứ làm như thế mỗi lần mua bán. Dần dần anh sẽ thấy được cái hay và cái dở của chính mình. Anh sẽ thấy anh “nhát” đến đâu, và anh cũng sẽ thấy anh “dở” đến đâu. Thị trường chỉ có 3 hướng đi chính. LÊN, XUỐNG, và Đi Ngang. 2 trong 3 hướng đi đó sẽ làm anh từ Huề cho đến Thắng. Thế nhưng người vào cuộc chơi lại thua nhiều hơn thắng.

Tôi không biết anh ở market nào, currency hay stocks. Nhưng nếu bên currency thì là từ 80-90% là thua. Câu hỏi được đặt ra là với 2/3 (66%) dựa theo hướng đi của market là từ huề cho đến thắng, vậy thì con số 80-90% thua trong market này là vì ai? Vì anh hay là vì market? Anh trade lâu thì anh sẽ thấy rõ cái tánh của mình thêm. Rất nhiều người thua, trong đó có tôi, không biết tại sao mình thua. Việc đầu tiên trong việc thắng thua là đổ lỗi cho người khác, cho market. Ít ai chịu đi tìm về lỗi của mình. Khi thấy được cái “dở” của mình thì lúc đó anh mới tiến được. Đến một lúc nào đó khi nhìn chart formation là anh nhớ đến lỗi xưa. Khi thấy được cái này thì cái thua sẽ giảm dần đi, và từ từ anh sẽ gỡ lại số tiền đã thua. Financial trading là thế đó. Chứ không phải ai có phép tắc gì để thấy được tương lai. George Soros, người hùng của currency trading, thành công trong nghiệp trade không phải vì ông ta có một system trade hoài không thua, nhưng ông ta có một cái nhân sinh quan khác người. Ông ta suy luận về con người, về phản ứng của nó trong những trường hợp khác nhau. Áp dụng lý thuyết này vào trading, Soros làm chủ thiên hạ. Bởi vậy cho nên trading thật ra là một mind game. Mind game là vì người chơi với người, chớ không phải người chơi với máy. Người với người thì làm sao anh đoán được, đúng không? Anh có bao giờ yêu chưa? Có nghe câu thơ “đường vào tình yêu có trăm lần vui có vạn lần buồn” không? Đó cũng là a mind game. Trading cũng thế. Trong tình yêu thì có thương và hận; trong trading thì có FEAR & GREED. Và anh sẽ bị hai cực điểm này trì kéo cho đến khi anh hiểu mình để không bị chi phối nữa. Thì lúc đó sát xuất thắng của anh sẽ cao hơn hiện tại.” – VietCurrency

Đăng ký tham gia khóa học forex căn bản tại đây

3.


Tiếp theo, chúng ta tham khảo thêm quan điểm của Mark Douglas, một chuyên gia tâm lý trading. Ông nhấn mạnh vào nhân tố “niềm tin” đứng phía sau các sai lầm giao dịch trong quyển sách Trading in the zone như sau:

“Nếu bạn thực sự tin rằng kết quả giao dịch là không chắc chắn thì có bao giờ bạn xem xét một giao dịch mà không xác định rủi ro trước? Có bao giờ bạn do dự cắt lỗ nếu bạn thực sự tin rằng bạn không biết diễn biến tiếp theo? Còn những lỗi giao dịch khác như giao dịch hấp tấp (jump the gun)? Làm thế nào mà bạn dự đoán được một tín hiệu mà nó chưa biểu hiện ra trên thị trường nếu như bạn không bị thuyết phục rằng bạn sẽ lỡ sóng. Tại sao bạn để một lệnh thắng biến thành lệnh thua, hay không có kỹ thuật chốt lãi mang tính hệ thống nếu như bạn không bị thuyết phục rằng thị trường sẽ còn đi theo hướng của bạn mãi? Tại sao bạn do dự hoặc không dám vào lệnh nếu như bạn không bị thuyết phục rằng lệnh đó sẽ thua tại ngay điểm vào lệnh? Tại sao bạn phá vỡ nguyên tắc quản lý tiền bằng cách giao dịch khối lượng quá lớn so với vốn trong tài khoản và ngưỡng cảm xúc chịu đựng thua lỗ nếu như bạn không quả quyết chắc chắn? Cuối cùng, nếu bạn thực sự tin vào sự phân bố ngẫu nhiên giữa lệnh thắng và lệnh thua thì bạn có bao giờ cảm thấy rằng thị trường phản bội bạn? Giả sử như bạn tung đồng xu và đoán đúng, chắc bạn sẽ không kỳ vọng đúng tiếp trong lần tung sắp tới chỉ vì bạn đã đúng trong lần trước đó.”

Theo tôi, lập luận của Mark Douglas là rất logic nhưng ít hiệu quả trong thực tế trading. Thứ nhất, chúng ta thấy rằng khó có thể xây dựng niềm tin vững chắc dựa trên một đối tượng thị trường luôn biến hóa, không rõ ràng; trong khi ít trader có đủ quỹ thời gian và tiền bạc cho nó. Điều thứ hai quan trọng hơn là “niềm tin” mà chúng ta chủ động cài đặt xuống vô thức chỉ hình thành trong thời gian ngắn; trong khi đó, các cảm xúc ham muốn, ưa ghét,… là những tập khí đã tích lũy từ lâu đời và mỗi khi bị kích thích thì chúng có khuynh hướng phá vỡ những niềm tin “chưa đủ vững chắc”.

Nếu trader được hướng Tâm đúng đắn ngay từ khi bắt đầu vào nghề thì cái Tâm của anh ta sẽ có cơ hội rèn luyện sớm để trưởng thành và không bị đắm chìm trong phiền não nghề nghiệp; giống như một người uống rượu mà vẫn hoàn toàn tỉnh thức, thấy rõ sức khỏe và phản ứng của cơ thể, chỉ uống khi cần, biết liều lượng để dừng, luôn làm chủ hành vi của mình vậy. Có một câu nói mà tôi rất thích là “Tôi không phải là một chuyên gia tâm lý hoặc trading. Tôi chỉ là chuyên gia về chính mình”. Vâng, tôi sẽ tiếp tục trình bày dưới đây những nguyên lý “hiểu mình” để trở thành chuyên gia của chính mình!

1. GỐC RỄ

Trong khi huyền thoại đầu cơ J. Livermore chỉ đích danh các kẻ thù chính trong nghề trading là sự tham lam, sợ hãi, hy vọng, ngây thơ (greed, fear, hope, ignorance) thì tỷ phú đầu tư W. Buffett hướng dẫn chúng ta khai thác chúng qua câu nói nổi tiếng “Tham lam khi người ta sợ hãi, sợ hãi khi người ta tham lam”. Tuy nhiên, hầu hết người ta không chỉ ra được gốc rễ của sự tham lam, sợ hãi và làm thế nào để đối trị chúng có hiệu quả. Nếu đã trải nghiệm giao dịch thực tế, bạn sẽ nhận ra tham lam – sợ hãi là hai lực co kéo chi phối trong thị trường tài chính và cũng là nguồn gốc của hầu hết phản ứng sai lầm và gây phiền não trong công việc. Chúng đến từ đâu vậy?

Trong trading thì chúng rất dễ xuất hiện như một trader đã chia sẻ: “Bạn mở một tài khoản với tiền thật và giao dịch với khối lượng nhỏ nhất mà công ty môi giới của bạn cho phép. Điều này sẽ mở ra một thế giới hoàn toàn mới về “gã tí hon trong đầu bạn”, “con người trong gương” và “quái vật quỷ ma” trong bạn. Đôi khi bạn thấy chúng được gọi chung là “con người thứ hai”. Chúng là thứ tiếng nói bên trong bảo bạn “làm một phần đi thôi”, “giao dịch này sẽ hiệu quả nếu bạn chộp lấy”, “đã lâu rồi bạn chưa giao dịch, tốt hơn là ta vào cuộc thôi”, “lẽ ra vào lệnh thì đã thắng ”. – Strat @ http://www.stratsforextrading.com

ww7.stratsforextrading.com

See related links to what you are looking for.WW7.STRATSFOREXTRADING.COM

Tâm lý học phương Tây cho rằng gốc rễ của chúng là từ vô thức của con người. Nhà tâm lý học Sigmund Freud, người được công nhận là đặt nền móng và phát triển lĩnh vực nghiên cứu về phân tâm học đã viết như sau:

“Vô thức là những sự kiện tâm linh cá nhân, chìm khuất trong góc tối của tâm hồn và không bao giờ biểu hiện, không thể dùng ý chí để điều khiển được. Nó là động cơ tiềm ẩn, có khi trở nên mãnh liệt, thôi thúc hành động đến mức không kiểm soát được, không hợp với lý trí. Vô thức được ví như phần chìm của tảng băng tâm linh, góp phần quyết định trong việc hình thành các khuynh hướng của mỗi cá nhân. Trong vùng vô thức liên tục diễn ra cuộc đấu tranh giữa bản năng với bản ngã, giữa phần “con” và “người” và bản năng sẽ bị dồn nén lại trong hàng rào kiểm duyệt không cho vượt qua lên tầng ý thức được. Nên những xung lực này chỉ biểu hiện phần nào trong các giấc mơ và phần lớn trong các chứng loạn thần kinh. Vô thức nằm ở đáy sâu tăm tối của tâm linh nên không thể thực nghiệm và không thể khảo sát được bằng các trắc nghiệm.”

Vậy thì làm sao chúng ta có thể giải quyết một vấn đề mà không thể xâm nhập vào gốc rễ của chúng?

Đăng ký tham gia khóa học forex căn bản tại đây

4.


Chúng ta tiếp tục tìm kiếm câu trả lời cho vấn đề này từ Đạo học phương Đông. Tôi hiểu ra rằng quá trình hình thành cái “gốc rễ” ấy là một quá trình tích lũy liên tục kể từ khi con người được sinh ra trong cuộc đời này:

“Con người từ lúc mới sơ sinh đã biết hướng ra thế giới bên ngoài để thu thập những thông tin cần thiết cho đời sống. Đến bốn năm tuổi đã tích lũy được những sở tri cơ bản để có thể xử lý những sinh hoạt thông thường. Sau đó nhờ học tập từ gia đình, bè bạn, học đường và cộng đồng xã hội; kết hợp với khả năng tư duy, chiêm nghiệm, phán đoán mà kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng v.v… ngày càng phong phú, đa dạng và cũng càng phức tạp hơn.

… Cái sai đưa đến phiền não, khổ đau, chán chường, thất vọng v.v… chính là vì con người không biết rằng mình đã dần dần bị dính mắc, sa lầy, lệ thuộc vào thế giới bên ngoài đến độ hoàn toàn bỏ quên chính mình. Đó là sự vong thân, tha hoá mà Albert Camus đã phát hiện khi thấy mình không còn là chính mình nữa, mình đã trở thành kẻ lạ mặt không biết tự bao giờ!

Trên mỗi đối tượng tiếp xúc hàng ngày, bạn không ngừng gia thêm những tình cảm, chẳng hạn như ưa, ghét, tham, sân v.v… rồi tùy thuộc vào những cảm tính đó bạn chủ quan chọn lựa, lấy bỏ. Ở một mức độ nào đó, điều này xem ra cũng là chuyện bình thường, nhưng khi những thái độ này ngày càng được tích lũy, vun bồi, gia tăng, phát triển cho đến khi trở nên quá sâu dày, kiên cố, thì bắt đầu trở nên vô cùng nguy hiểm! Tại sao? Lý do là bạn đã hình thành những thành kiến, cố chấp, hận thù, oan kết hay những say mê, chìm đắm trong thế giới bên ngoài, đến độ bạn đánh mất khả năng trở lại chính mình.

Điều này biểu hiện quá rõ đối với những người ghiền cờ bạc, rượu chè, ma tuý v.v… Nhưng thật ra, ít nhiều gì mỗi người cũng đã từng sống trong một mức độ vong thân nào đó. Bằng chứng là khi thương yêu hay thù ghét, khi thất bại hay nhục nhã v.v… thì ai cũng có thể quên ăn, mất ngủ, sợ hãi, lo âu, thẫn thờ, thất chí v.v… Kết quả tâm lý ấy đơn giản chỉ vì đã bị dính mắc quá sâu vào ngoại cảnh. Lúc đó, dù muốn an bình, thanh thản chỉ trong chốc lát thôi cũng không dễ gì có được!” – (Thiền sư Viên Minh)

Từ đó, tôi cũng hiểu rằng trong quá trình tích lũy liên tục ấy, mọi thứ vật chất và tinh thần bị thu hút vào hình thành các lớp quanh tôi, nhưng cuối cùng “Tôi là ai?” thì lại rất mơ hồ. Có lẽ là câu hỏi này cũng bí ẩn như câu hỏi về vô thức vậy? Thật may mắn cho loài người chúng ta là những vấn đề trên đã được Đức Phật khám phá ra cách đây khoảng 2500 năm. Không những thế, Ngài còn chỉ bày cụ thể cho loài người con đường vượt thoát mọi trói buộc của chúng. Các yếu tố chướng ngại trong trading mà J. Livermore đã nêu ra chính là ba thứ tam độc tham sân si, còn những tiếng nói ồn ào trong tâm trí con người là những tư tưởng miên man xuất phát từ kho ký ức tích lũy trong suốt cuộc đời của chúng ta.

Trước khi đi vào chi tiết, tôi muốn nói trước rằng việc xem xét áp dụng đạo Phật để giải quyết các vấn đề trong nghề trading chỉ dừng ở góc nhìn tâm lý mà thôi. Tôi xin mượn lời của nhà văn hóa Bùi Mộng Hùng:

“Hành vi luận (behaviourisme) nêu lên một vấn đề lý thuyết căn bản: truyền đạt cho người khác những sự kiện nội tâm – vốn là cái rất riêng tư thầm kín của mỗi cá nhân – có thể được hay chăng? Vấn đề chẳng giản đơn. Đối với một nền tâm lý học có tham vọng khách quan thì lại càng hóc búa.

Có điều, đạo Phật không đặt trọng tâm tâm lý học của mình nơi điểm đó. Vì rất thực dụng. Chỉ nhằm cho bạn cho tôi cho mỗi ai ai trong chúng ta đều có thể tự mình biết lấy mình. Đặt vấn đề như vậy thì thử hỏi ngoài phương pháp lấy lòng tự xét lòng còn có cách nào khác chăng ?…

Tâm lý học nhà Phật đứng trên quan điểm động, nhìn cả bề dày kích thước lịch sử của sự sống. Phân tích những thành phần tâm lý cá nhân, đã đành, nhưng nó còn đi sâu vào nguyên nhân và điều kiện hình thành tâm lý một con người. Vì vậy mà phân tích các cơ quan, các chức năng sinh lý làm nền tảng cho đời sống tâm lý…

Lĩnh vực của tâm lý gồm hoạt động của các giác quan và của hệ thần kinh. Trong đó dĩ nhiên có hoạt động tâm thần. Nhưng vì nhận định rằng không thể quan sát ” tâm ” một cách khách quan được, tâm lý học ngày nay tránh đề cập trực tiếp vấn đề này. Chỉ xét tâm một cách gián tiếp qua hành vi, qua những biến số của tâm lý….cái khái niệm nhà Phật không ngừng nhắc tới nhưng tâm lý học ngày nay cố tình tránh né : CÁI TÂM…

Phân tâm học phân tích ra “cái tôi”, “cái trên tôi” và ngừng với những khái niệm ấy. Nhà Phật cũng theo con đường tương tự đến khái niệm “tôi”. Nhưng phân tích đến tận cùng cái “tôi” này thì chỉ thấy toàn là những trạng thái phù du tiếp nối nhau. Vì thế mà nhận định “tôi” để rồi vượt qua và phủ nhận “cái tôi”.”

Nếu bạn thực tâm đi tìm giải pháp rốt ráo cho các vấn đề tâm lý trong trading thì nên bỏ qua thành kiến về tôn giáo để mở lòng tiếp nhận những tư tưởng mới mẻ, bởi vì “công phu tu tập trong Phật Giáo nhằm mục đích kiểm soát tâm, và sự kiểm soát nầy có thể thực hiện được nhờ hiểu biết chân chánh và tư tưởng trong sạch.” – Narada Mahathera.

Phần này tôi sẽ sắp xếp các vấn đề lớn gồm có: nguyên nhân phiền não, quá trình nhận thức (tiến trình tâm), bản ngã và ngũ uẩn được dựa trên sự giải thích của các bậc thầy tâm linh để cố gắng trả lời các câu hỏi đã đặt ra. Vì hiểu biết còn hạn chế nên tôi không thể tự diễn đạt được các vấn đề thâm sâu này mà xin phép được trích dẫn nguyên văn nhiều đoạn từ các tác phẩm “Thực tại hiện tiền” và “Sống trong thực tại” của thiền sư Viên Minh.

Đăng ký tham gia khóa học forex căn bản tại đây

2.


1.1 NGUYÊN NHÂN KHỔ TÂM LÝ

Các loại khổ tâm lý đều là ảo giác và bị thúc đẩy bởi một động lực chung đó là vô minh.

A. Nguyên nhân khổ

1. Thế giới là gì?
​Người ta thường tưởng rằng, bên ngoài là thế giới, bên trong là tôi. Tôi và thế giới bên ngoài là hai thực tại khác biệt nhau. Không phải vậy, thế giới là gồm tất cả cái đang hiện hữu bên trong chúng ta cùng với toàn thể cái hiện diện bên ngoài. Chữ Loka trong Pāḷi có nghĩa là thế gian, bên trong cũng Loka mà bên ngoài cũng Loka. Nội tại và ngoại tại thật khó mà phân ranh. Nếu chúng ta hỏi: cái gì ở bên ngoài? Bên ngoài có phải là ngoài toàn bộ cái thân tâm này không? Không phải, tạm nói thế giới là toàn bộ cái chủ thể bên trong và những đối tượng bên ngoài. Nhưng trên thực tế chẳng có gì là nhất định bên trong, chẳng có gì là khẳng quyết bên ngoài cả …

Thế giới vận hành như thế nào? Thế giới biểu hiện sự vận hành hỗ tương giữa lục căn, lục trần và lục thức, gọi là 18 giới:

Căn => Trần => Thức

Nhãn (mắt) sắc nhãn thức (thấy) Nhĩ (tai) thanh nhĩ thức (nghe) Tỷ (mũi) hương tỷ thức (ngửi) Thiệt (lưỡi) vị thiệt thức (nếm) Thân xúc thân thức (đụng chạm) Ý pháp ý thức (biết)

Giới là những lãnh vực được phân biệt theo tánh, tướng, thể, dụng… riêng. Khi chúng tương giao với nhau thì trở thành những chuỗi vận hành của sự sống. Và cũng từ đó sinh ra vạn pháp trong thế giới tâm sinh vật lý này.

Vậy pháp thực tại là chuỗi vận hành liên tục và luôn luôn đổi mới, nên chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng với một cái nhìn tinh tường trong sáng thì mới thấy được. Không đơn giản như chúng ta thường nói: “khi mắt nhìn thấy sắc thì có cái biết của mắt phát sanh, đó là nhãn thức” mà nó phức tạp hơn chúng ta tưởng nhiều. Con mắt luôn thay đổi, cái thấy không lúc nào giống nhau, nên nhãn thức cũng phải biến hóa liên tục, phải không? Không phải pháp đã “nhậm trì tự tánh” rồi là nó cứ đứng yên một chỗ đâu. Nó luôn luôn biến chuyển, đổi thay một cách sinh động, khó lường.

—Còn tiếp—

Nguồn: Đạo trading

***Sách Đạo trading có 17 phần nên anh em cứ từ từ suy ngẫm nhé, nhớ ủng hộ bài viết nữa! Cảm ơn anh em***

506 comments

  1. levothyroxine 125 mg coupon – synthroid 0.0125 mg synthroid medication 175 mcg prices

  2. If you desire to obtain a good deal from this piece
    of writing then you have to apply these strategies
    to your won website.

  3. http://canadian2pharmacy.com/ order prescription drugs online without doctor

  4. Excwqwb http://canadianvolk.com order prescriptions online without doctor

  5. canadian pharmacy cialis 20mg generic cialis daily pricing generic cialis canadian

Leave a Reply

Your email address will not be published.

x

Check Also

Đạo trading – Phần 14: Hóa Giải

Ở phần trước, chúng ta đã tìm hiểu tâm ở mức độ ...